Zoetermeer kent ondernemersnamen die ver buiten de stadsgrenzen bekend werden. Hun geschiedenis laat zien dat eigendom, familiezeggenschap, merknaam en vestigingsplaats ieder hun eigen weg kunnen gaan. Soms blijft de naam en verdwijnt de familie. Soms vertrekt het bedrijf uit de stad. En soms wordt extern kapitaal juist gebruikt om een nieuwe generatie aan boord te brengen.
Nutricia
De geschiedenis van Nutricia begon in 1896 in Zoetermeer, waar de gebroeders Van der Hagen gespecialiseerde voeding voor baby's gingen produceren. In 1901 kreeg de onderneming de naam Nutricia. Het bedrijf groeide in de daaropvolgende eeuw uit tot een internationaal voedingsmiddelenconcern. In 2007 werd Nutricia onderdeel van Danone. De merknaam bleef bestaan en Zoetermeer bleef een belangrijke plaats in de geschiedenis en activiteiten van het bedrijf.
Van Well en SPAR
De wortels van SPAR liggen midden in Zoetermeer. Adrianus van Well bracht in 1932 zestien zelfstandige winkeliers bij elkaar om gezamenlijk in te kopen en reclame te maken. Vanuit die samenwerking ontstond De Spar. Het bedrijf ontwikkelde zich uiteindelijk tot een internationale formule. Medio 1985 verwierf Schuitema de aandelen van Van Well. Daarmee verdween het directe familie-eigendom van Van Well uit de onderneming die in Zoetermeer was begonnen. De naam SPAR groeide internationaal juist verder.
Van der Spek
Ook Van der Spek behoorde tot de bedrijven die Zoetermeer ooit de reputatie van ‘boterdorp’ bezorgden. Twee familietakken gingen in 1972 gezamenlijk verder onder de naam Van der Spek. Vanaf 1989 werd het bedrijf onderdeel van Campina Werkunie. Daarna verkocht Campina Van der Spek aan Ahold en uiteindelijk werden in 2002 de overgebleven activiteiten uit Zoetermeer weggehaald. Hier veranderde dus niet alleen het eigendom, maar verdween uiteindelijk ook de bedrijfsactiviteit uit de stad.
Brinkers
Bernardus Brinkers legde aan het einde van de negentiende eeuw in Zoetermeer de basis voor wat uitgroeide tot een groot familiebedrijf in voedingsmiddelen. Een deel van de onderneming nam later een andere afslag. In 1984 werd de voedingsmiddelendivisie in Zoetermeer door Cargill overgenomen. Andere activiteiten bleven onder de familie Brinkers bestaan. Brinkers Food wordt tegenwoordig door de vierde generatie van de familie geleid, maar de productie bevindt zich niet meer in Zoetermeer. Het bedrijf laat daarmee zien dat een familiebedrijf kan voortbestaan, terwijl de oorspronkelijke band met de vestigingsplaats verandert.
Kivits
Bij Kivits speelt juist een moderne variant op hetzelfde vraagstuk. De Zoetermeerse producent en groothandel groeide vanuit een familiebedrijf naar een onderneming met ongeveer vijftig medewerkers. In 2025 stapte investeerder Antea in. Tegelijkertijd namen Henk Meiderwijk en Leroy Kivits, vertegenwoordigers van de derde generatie, samen met Hans Leeflang een belang en de leiding over. Extern kapitaal betekende hier dus niet dat de familie uit beeld verdween, maar werd gecombineerd met familieopvolging.